เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2568  โรงเรียน​สาธิต​มหา​วิทยาลัย​ขอนแก่น​ นำนักเรียน​ชุมนุมเยาวชน​คน​โขน​สาธิต​ ร่วมแสดง​ ณ ลานหน้าหอศิลป์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมซึ่งเป็นการจัดกิจกรรม “ดนตรีริมน้ำยามเย็น วาระพิเศษ ในชุดสังคีตมอดินแดง” ที่มอบประสบการณ์ศิลปะสุดประทับใจผ่านการแสดงนาฏศิลป์ไทยและดนตรีอีสานร่วมสมัย โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม วงศ์พงษ์คำ รองอธิการบดีฝ่ายศิลปวัฒนธรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ กล่าวเปิดงานและเชิญผู้ร่วมงานรับชมการแสดง

       กิจกรรมครั้งนี้เต็มไปด้วยความวิจิตรตระการตา อันสะท้อนความงดงามของวัฒนธรรมไทยและอีสาน​ และอีกหนึ่งชุดการแสดงที่ยิ่งใหญ่​ตระการตา​ คือการแสดงโขน​ เรื่อง​ราม​เกียรติ์​ ชุดนางลอย​ โดยมีเนื้อเรื่องว่า​ ครั้งเมื่อพิเภก ทำนายฝันว่า ทศกัณฐ์ จะแพ้สงครามและถูกฆ่าตายควรจะสะเดาะเคราะห์เสียโดยคืน นางสีดา ไปให้แก่พระราม แต่ทศกัณฐ์โกรธจึงขับ พิเภก ออกไปเสียจากกรุงลงกาเมื่อ พิเภก ออกจากกรุงลงกาแล้วก็สมัครเข้าไปเป็นพวกพระราม  ทศกัณฐ์ คิดหาทางยุติศึกชิงตัว นางสีดา กับพระราม โดยคิดว่าถ้า พระราม เห็นว่านางสีดา ตายไปแล้วก็คงจะยกทัพกลับไปเอง​ จึงวางแผนให้ นางเบญกาย ลูกสาวของพิเภก แปลงกายเป็นนางสีดา ทำตายลอยน้ำไปที่หน้ากองทัพพระราม เบญกายกลัวทศกัณฐ์ ก็จำใจยอม แต่ไม่รู้จะแปลงอย่างไรเพราะยังไม่เคยเห็นหน้าสีดา ทศกัณฐ์จึงให้ไปดูรูปโฉมนางสีดา ณ สวนขวัญ จนจำได้แล้วก็เหาะไปจนถึงเหมติรันบบรพตแล้วแปลงกายเป็นนางสีดาเสียชีวิตลอยน้ำไปวนอยู่ที่หน้ากองทัพพระราม

       รุ่งเช้า พระราม ตื่นบรรทมพร้อมพระลักษณ์ จึงตรัสชวนพระลักษณ์และเหล่าวานร ไปสรงน้ำริมฝั่งแม่น้ำครั้นเห็น นางเบญกาย แปลง ตายลอยน้ำมา พระรามเข้าใจว่าเป็นนางสีดา จึงวิ่งเข้าอุ้มนางมาบนฝั่ง และทรงพระกรรแสงรวมทั้งไพร่พลต่างก็ร้องไห้ ด้วยคิดว่าเป็นนางสีดาเสียชีวิตแล้ว พระรามโกรธโทษว่า หนุมาน เป็นต้นเหตุ ไปเผาเมืองลงกาทำให้ทศกัณฐ์แค้นเคืองจึงฆ่านางสีดาทิ้งน้ำ

   หนุมาน เกิด เฉลียวใจว่านางสีดานี้อาจเป็นยักษ์แปลงมา เพราะตามร่างกายของศพไม่มีร่องรอยของการถูกทำร้ายและลอยทวนน้ำมาจนถึงหน้าพลับพลาเหมือนจงใจ จึงขอพิสูจน์โดยการนำศพมาเผาไฟ ถ้าเป็นนางสีดาจริง หนุมานยอมถูกประหารชีวิต พระรามเห็นด้วยจึงสั่งให้ สุครีพ ทำเชิงตะกอนเพื่อเผาศพ เมื่อเชิงตะกอนเสร็จจึงให้นำศพนางสีดามาวางบนเชิงตะกอนแล้วจุดไปเผา โดยเหล่าทหารวานรล้อมไว้ เบญกายครั้นโดนไฟเผาทนร้อนไม่ไหวจึงเหาะขึ้นตามเปลวควันหนีไป หนุมานจึงเหาะขึ้นไปตามจับนางเบญกาย มาถวายพระราม​

      ซึ่งเป็นการแสดงจากโรงเรียนสาธิต​มหา​วิทยาลัย​ขอนแก่น​ ร่วมกับวิทยาลัยนาฏศิลปจันทบุรี ถ่ายทอดความยิ่งใหญ่ อ่อนช้อย และทรงพลังของศิลปะการแสดงชั้นสูง 
      บรรยากาศภายในงานอบอวลไปด้วยความงดงามและความภาคภูมิใจในศิลปวัฒนธรรม ทั้งผู้แสดงและผู้ชมต่างได้รับแรงบันดาลใจจากพลังแห่งนาฏกรรมและเสียงดนตรีที่สืบสานและสร้างสรรค์อย่างต่อเนื่อง

        ขอขอบพระคุณวิดีโอการแสดงโดย นางอภิญญา แห่กาฬสินธุ์ นายณัฐพล แห่กาฬสินธุ์ และนายสุพจน์ ลีลาลาวัณย์ ผู้ปกครองนักเรียน